Hani Rezayan

نحوه حرف زدن «جداي يودا» در سري فيلم هاي «جنگ ستارگان» جالب است. افعال آخر جمله، من را ياد فارسي قديمي مي اندازد.

- Fire, we must.
- Peace be upon you, I should say.

نوشته شده در یکشنبه بیست و هفتم بهمن 1387 ‡

وقتي با استفاده از احتمال به تشريح يک پديده خاص مي پردازيم، لفظ دقيقا (يا همان تساوي) معنايي ندارد. صرفا مي توان از کوچکتر يا بزرگتر بودن گفت. اگر از اطمينان و تساوي مي گوييم يا احتمال / فرکانس کلاسي از پديده ها را منظور قرارداده ايم و يا با يک تمثيل (Metaphor) مواجهيم که پديده اي را جهت رنگ و لعاب دادن به زبان احتمال بيان مي دارد و بالکل قابل بحث با احتمال و منطق نمي باشد.

نوشته شده در شنبه بیست و ششم بهمن 1387 ‡

399. شک، قبول و فنا

اسلحه اي که در سريال Stargate SG-1 توسط موجودات فضايي استفاده مي شود در شليک نخست، هدف را شوک داده و موقتا بي حال مي کند، در شليک دوم هدف را مي کشد و در شليک سوم آن را بخار کرده و بکلي نيست مي نمايند. واقعيت ها نيز چنين تأثيري بر روي ذهن متفکر جنس بشر دارند. در برخورد نخست با يک واقعيت، متأثر مي شويم، مشکوک مي شويم و البته مقاومت مي کنيم. در گام بعدي در مقابل آن به زانو در مي آييم و در نهايت در آن نيست و محو مي گرديم، بگونه اي که جزئي جدانشدني از آن مي شويم. Lewis Carrol در ابتداي داستان آليس در سرزمين عجايب، به زيبايي فرآيند عنوان شده را در مواجهه آليس با خرگوش سخنگو تصوير کرده است.

نوشته شده در دوشنبه چهاردهم بهمن 1387 ‡

398. کشف پرسپکتيو

يافتن پرسپکتيو بايد به عنوان کشفي بزرگ در تاريخ زندگي بشر محسوب گردد؛ کشفي که جايگاه و نحوه نگريستن انسان را به محيط اطراف تغيير داد.

نوشته شده در دوشنبه چهاردهم بهمن 1387 ‡

397. نقاط ثابت در زبان

اسامي که جنسيت آن ها مستقل از ساختار، فعل و فاعل جمله مي باشند، جالب هستند. آن ها تصويري زيبا از تفاوت هاي جنس مذکر و مؤنث ارائه مي کنند. اين اسامي به خصوص در زبان هايي که به صورت واضح به تفکيک گرامري اسامي مذکر و مؤنث مي پردازند بسيار مشهودتر است. براي مثال مي توان مونث بودن هميشگي ستاره، يا مذکر بودن دائمي «خلبان»، «حکيم» و «پروفسور» در زبان فرانسه را عنوان نمود.

نوشته شده در یکشنبه سیزدهم بهمن 1387 ‡

396. خودتعريفي

قابليت خودتعريفي يک پديده قابل تجربه و درک است. مشکلي با اينکه در تفسير فلان چيز مي توان/بايد (حتي صرفا) از خود آن بهره برد ندارم. با اين حال تفسير چنين پديده هايي را براساس ساير پديده ها نبايد بيهوده انگاشت، بلکه اين قبيل تفسيرها خود مقدمه اي براي حصول و فهم خودتعريفي مي باشند. البته تفسير مبتني بر خودتعريفي مقدم است.

نوشته شده در شنبه دوازدهم بهمن 1387 ‡

395. آرمان گرايي

کوچک نماياندن چيزهاي بزرگ و بالعکس بزرگ نماياندن چيزهاي کوچک به ظاهر پديده عجيب و جديدي نيست. در نزديک ترين ارجاع و مصداق مي توانيد آخرين مصاحبه مربي تيم ملي را ببينيد! در هر صورت اگر در جهت يافتن دليل مشخصي براي اين موضوع بپردازيم بندرت توفيق خاصي حاصل مي گردد. يک راه کار مناسب شبيه سازي است. براي اين منظور نسخه زير را پيشنهاد مي کنيم:

يک آرمان را به عنوان پديده و اتفاقي حتمي تعريف کرده و اتخاذ نماييد. در مورد حتمي بودن تأکيد دارم.
حال کافي است که به نگارش آنچه از جانب شما در جهت تسريع تحقق آرمان صورت مي گيرد و همچنين مخالفت هايي که در اين راستا صورت مي گيرند بپردازيد.

براي نمونه آرمان حتمي تحقق نوع خاصي از حکومت را لحاظ کنيد. مشاهده خواهيد کرد آنچه از طرف شما صورت گرفته هرچند عظيم، جزئي و آنچه در جهت مخالف صورت گرفته را هر چند جزئي عظيم جلوه مي کند. مثلا سرکوب گسترده و گاها کشتار مخالفين را کوچک و مشخصا طبيعي خواهيم يافت و اعتراض مخالفي در يک رسانه (مانند روزنامه) را در حد لرزش پايه هاي بشريت و اخلاق عظيم و فجيع مي يابيم.

آنچه بر سر پياده ها در جهت اين آرمان شهرها از سوي شهرسازها آمده نيز از اين جنس است. در حالي که با بي رحمي تمامي فضاهاي تنفسي پياده ها محدود و مسدود مي شوند، کوچکترين عکس العمل پياده ها در اين زمينه به عنوان بي فرهنگي و بي نظمي در اجتماع تعريف و محکوم مي گردد.

نوشته شده در دوشنبه هفتم بهمن 1387 ‡

394. فاميل عروس

يکي از دوستان که اخيرا مجلس خواستگاري را تجربه کرده تعريف مي کند که پس از صرف چاي و خوش و بش و رصد کردن لبخندهاي مليح پدر عروس، دايي عروس خانم با وي صحبتي خصوصي بدين مضمون داشته که مواظب دختر ما باش که اگر به وجود ابرو بر بالاي چشمش اشاره کني خودت مي داني و فلان. پس از اين مکالمه خصوصي (تهديد از نوع نزديک)، و بازگشتن به مجلس هنوز پدر عروس با لبخندهاي دلنشينش رفيق ما را مستفيض مي نمود.

نوشته شده در یکشنبه ششم بهمن 1387 ‡

393. نسخه جديد

تغيير نسخه يک برنامه رايانه اي از جمله برهه هاي حساس در دوره عمر يک برنامه محسوب مي گردد. چنين تغييري معمولا با ايجاد ناسازگاري در ماژول هايي که مبتني بر نسخه هاي پيشين تهيه شده اند همراه است. از اين رو اگر قابليت هايي که در نسخه جديد برنامه ارائه مي شوند به اندازه کافي جاذبه نداشته باشند، نه تنها نسخه جديد با اقبال مواجه نمي گردد، چه بسا اعتبار پيشين خود را نيز از دست مي دهد. بايد توجه داشته باشيم که در اين موارد لزوما مقصر اصلي کمبود جاذبه نسخه جديد برنامه نيست و ممکن است مقصر انعطاف پذيري پايين ماژول هايي باشد که ساير افراد براساس نسخه هاي پيشين برنامه نوشته اند. اينجا است که با واقعيتي گاها مغفول مواجه مي شويم که همانا ارزشمندتر بودن ماژول يا ماژول ها از برنامه اي است که ماژول هاي مزبور را دربرگرفته و امکان اجرا شدن آن ها را فراهم مي آورد. با نگاهي به قيمت اجزاي نرم افزاري و ماژول هاي مربوطه در اينترنت مي توانيد اين واقعيت را مرور کنيد.

نوشته شده در جمعه چهارم بهمن 1387 ‡

392. پارادوکس بسازيم

ممکن است به اين مسأله فکر کرده باشيم که بزرگاني چون Zeno چگونه توانسته اند پارادوکس هايي چون مسابقه آشيل و خرگوش را مطرح نمايند. مطمئنا اشراف آن ها بر موضوع مورد بررسي و همچنين دانش آن زمان در اين زمينه بسيار مؤثر بوده است. با اين مقدمه، اگر علاقه مند به ايجاد پارادوکس هاي فلسفي و منطقي هستيد، نسخه زير ساده و کارآمد است:

دو مشخصه از يک پديده را انتخاب کنيد و بگوييد فلان پديده داراي مشخصه بيسار «و» مشخصه بهمان است. مثلا مشخصات دانايي و توانايي را به يک پديده نسبت دهيد. اگر به ياد مثال معروف و البته درست «توانا بود هر که دانا بود» افتاده ايد، مثال مزبور را در ذهن داشته باشيم و به مرحله بعد برويم.
دو مشخصه مزبور را با صفتي از جنس کامل بودن مانند «کامل»، «تمام» و يا «مطلق» مزين کنيد. مثلا داناي کامل/مطلق و تواناي کامل/مطلق.

به همين سادگي يک پارادوکس تمام عيار در اختيار خواهيم داشت که مي تواند مدت ها قواي فکري ما و ساير افراد را نرمش دهد. با تغيير حرف ربط «و» به يا شکل جديد و البته لطيف تري از پارادوکس مزبور را خواهيم داشت. اگر از کلنجار رفتن با اين پارادوکس ها خسته شديد مي توانيد مرحله 2 را معکوس کنيم. توجه کنيد که لزومي به نقض آنچه در مرحله 1 بنا نهاده ايم نيست. بدين ترتيب دوباره زندگي به مسير منطقي خود باز مي گردد.

نوشته شده در جمعه چهارم بهمن 1387 ‡

391. پاکباخته

در مورد خطر ناشي از راستگويان و مشخصا اقتصاددانان گفته بودم. در اين راستا خطر افراد پاکباخته که چيزي براي از دست دادن ندارند را هم متذکر مي شوم. اغلب سالخوردگان در زمره اين افراد قرار مي گيرند. اگر قبول نداريد چند صباحي مسافر خط اتوبوس مترو شهيد بهشتي - بيمارستان امام خميني باشيد (در حال حاضر ديگر نيستم).

جدا از سالخوردگان ساير افراد نيز مستعد قرار گرفتن در شرايط پاکبازي هستند. يکي از اين افراد را امروز در جلسه اي ديدار کردم. گذشته از مکالمات تند و تيز و آتشين، حضور وي سبب گرديد تا جلسه دقيقا در هنگام مقرر به پايان برسد.

نوشته شده در پنجشنبه سوم بهمن 1387 ‡

390. اشتباه املايي

در پست هايي که مي نوسم گاها مشکلات املائي پيش مي آيد. اخيرا اشتباهي در مورد يکي از تيترها نيز اتفاق افتاد. دليل اين اشتباهات عمدتا عجله و شتاب زدگي است که عواملي چون کيفيت مطلب، ميزان شوريدگي بنده در بيان مطلب و همچنين کيفيت پايين اتصال من به اينترنت در آن موثر هستند.

در برخي از اين موارد اشتباهات با تذکر دوستان مشخص شده و حذف مي گردند که از آن ها متشکرم. در اغلب موارد نيز در بازخواني خودم از مطالب ارسالي مشکلات مذبور آشکار و مرتفع مي شوند. اميدوارم که اين پست جزو آن پست ها نباشد.

نوشته شده در پنجشنبه سوم بهمن 1387 ‡

389. بازنويسي تاريخ

تاريخ بدون بازنويسي بي ارزش مي گردد.

نوشته شده در پنجشنبه سوم بهمن 1387 ‡

388. فارغ از قيود

هر مسأله اي داراي حالتي ساده (Trivial) مي باشد. در مورد مسأله يافتن کوتاه ترين مسير ساده ترين حالت وجود تنها يک مسير ممکن مي باشد. در چنين مواردي تمامي قيود نيز رنگ مي بازند. بايد بي وقفه رفت.